AGNUSEK - Danuta Sroka - Rzeźba w drewnie

Praca - rzeźbienie Rzeźba to stosunkowo najmłodsza dziedzina, która zainteresowała Danutę Sroka. W tej właśnie kategorii została przyjęta do Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Lublinie w 2005 r. Przedstawione prace pochodzą z lat 1999-2013. Wykonane są głównie z drewna topolowego, lipowego, jesionowego i sosnowego. Większość rzeźb jest polichromowana. Autorka stosuje również złocenia (złota emalia), inkrustacje bursztynem, naturalną bejcę i drewnochron. Niektóre prace pozostają w naturalnej barwie drewna.
Rzeźba obejmuje następujące grupy tematyczne: Jezus i Matka Boska, szopki, sceny z raju, święci, anioły, zabawki (w tym ptaszki) oraz formy snycerskie i pozostałe prace np. z masy solnej i papierowej.
Część prac nie jest już w posiadaniu autorki, dlatego trudno jest je dokładnie opisać (wymiary, data powstania), ponieważ wcale nie zostały zdokumentowane, a po wielu pozostało tylko jedno zdjęcie słabej jakości. Nie zachowały się również żadne rysunki techniczne czy projektowe do rzeźb, ponieważ twórczyni rzadko lub wcale nie wykonuje rysunków pomocniczych podczas rzeźbienia, tylko rysuje wprost na drewnie i od razu rzeźbi. Jednak na kilku zdjęciach w tym dziale można prześledzić etapy powstawania niektórych prac: prosty rysunek ołówkiem na drewnie, wydobywanie najbardziej wypukłych płaszczyzn i detali przez stopniowe "wybieranie" drewna, szlifowanie zbyt ostrych krawędzi tak, aby nie zatrzeć śladu dłuta, gruntowanie białą farbą i ostateczne polichromowanie, bejcowanie lub złocenie.
Wygładzanie papierem ściernym powierzchni rzeźb i płaskorzeźb autorka uważa za konieczne, mimo że wśród znawców panuje przekonanie, że rzeźba ludowa, oprócz statyczności, powinna być surowa i prymitywna. Podczas pracy "na sucho" w drewnie powstaje wiele niewidocznych gołym okiem zacięć, które po wsiąknięciu wody z pierwszej warstwy farby akrylowej stroszą się i powodują nieestetyczne nierówności. Widać je wszystkie od razu po nałożeniu białego gruntu. Są wtedy jeszcze raz ścinane i wyrównywane tak, aby końcowa warstwa kolorowych farb była gładka i równomierna.
Polichromowanie na przykładzie aniołów odbywa się wg następującej kolejności: najpierw oczy, twarze i dłonie, drobne detale (atrybuty "z pierwszego planu"), potem włosy, suknie i na końcu skrzydła.
Największe zainteresowanie pracami Danuty Sroka jest wśród kolekcjonerów z centralnej i południowej Polski oraz z Niemiec.

Adam i Ewa w raju, płaskorzeźba jesionowa, wys. 75 cm, 2008 r.
Adam i Ewa w raju, płaskorzeźba jesionowa, wys. 75 cm, 2008 r.

Adam i Ewa w raju - zbliżenie.
Adam i Ewa w raju - zbliżenie.

Szopka duża.
Szopka duża, drewno lipowe, bejcowane.

Szopka mała.
Szopka mała, drewno lipowe, bejcowane.

Szopka, płaskorzeźba lipowa, 2000 r.
Szopka, płaskorzeźba lipowa, szer. 22.5 cm, 2000 r.

Matka Boska Rzeźby Matki Boskiej zawsze przedstawiają ją w dorosłej postaci. Jest to więc Królowa Polski (duża rzeźba kapliczkowa), Matka Boska z lilią, Maria w Piecie z Chrystusem zdjętym z krzyża lub w scenie szopki z Dzieciątkiem Jezus i Józefem.
Zgodnie z ikonografią przedstawiania tej postaci zawsze ma niebieski płaszcz, jeśli jest malowana. Rzeźby te częściej niż inne prace mają suknie wykończone bardzo ozdobnych, rzeźbionymi lub złoconymi bordiurami; starannie ozdabiany jest też dekolt i rękawy sukni, czy brzeg płaszcza. Bardzo często towarzyszą jej kwiaty, rzeźbione lub namalowane.
Chrystus występuje w rzeźbie jako niemowlę (Dzieciątko Jezus w szopce), jako młodzieniec (np. na foremce snycerskiej) i w postaci dorosłej (krucyfiksy, zdjęty z krzyża, Chrystus Zmartwychwstały i Frasobliwy).

Matka Boska Królowa Polski, sosnowa rzeźba kapliczkowa.
Matka Boska Królowa Polski, rzeźba kapliczkowa, wys. 92 cm, 2000 r.

Matka Boska z lilią, wys. 39 cm, 2004 r. i MB rustykalna.
Matka Boska z lilią, wys. 39 cm, 2004 r.
i Matka Boska rustykalna, wys.23 cm, 2002 r.

Pieta.
Pieta, rzeźba lipowa.

Pieta - zbliżenie.
Pieta - zbliżenie.

Krucyfiksy
Krucyfiksy: stojący (22 cm, 2003 r.) i wiszący (26.5 cm, 1995 r.).

Chrystus Zmartwychwstały, wys. 34.5 cm, 2003 r.
Chrystus Zmartwychwstały, wys. 34.5 cm, 2003 r.

Chrystus Frasobliwy, wys. 20 cm, 2004 r.
Chrystus Frasobliwy, wys. 20 cm, 2004 r.

rzezba-pocieszenie-drewno-jabloniowe
Rzeźba ″Pocieszenie″, drewno jabłoniowe.

Św. Szczepan płacze. Spośród świętych powstały rzeźby Św. Krzysztofa, Floriana, Szczepana, Jana, Antoniego i Franciszka. Dwaj ostatni są najczęściej powtarzani. Św. Franciszek z Asyżu (oprócz formy z ptakami) przedstawiany jest w autorskiej scenie
z aniołem, który wg legendy zstępował z nieba i przynosił świętemu jedzenie, gdy ten modlił się w odosobnieniu.
Pozostali święci przedstawiani są typowo, zgodnie z ikonografią, czyli w charakterystycznych strojach
i z przypisanymi atrybutami. Powstało też kilka prac wprost inspirowanych Biblią np. wizje z Apokalipsy Św. Jana.

Święci Krzysztof i Florian, 2003 r.
Święci Krzysztof i Florian, wys. po 35 cm, 2003 r.

Św. Franciszek z aniołem (stygmaty) i z ptakami.
Św. Franciszek z aniołem (stygmaty) i z ptakami, 2004 r.

Ukamienowanie Św. Szczepana - grupa.
Ukamienowanie Św. Szczepana - grupa, 2007 r.

Św. Szczepan.
Św. Szczepan, wys. 23 cm, 2007 r.

Św. Franciszek z aniołem (1)- etapy powstawania.
Św. Franciszek z aniołem (1) - etapy powstawania, 2012 r.

Św. Franciszek z aniołem - etapy powstawania (2).
Św. Franciszek z aniołem (2) - etapy powstawania, 2013 r.

Św. Antoni - etapy powstawania.
Św. Antoni - etapy powstawania, 2012 r.

Św. Antoni z 2012 i z 2003 r.
Św. Antoni z 2012 i z 2003 r.

Św. Jan z aniołem wg wizji i Archanioł Michał ze smokiem, płaskorzeźby.
Św. Jan z aniołem wg wizji i Archanioł Michał ze smokiem, płaskorzeźby.

Mikołaj, płaskorzeźba.
Mikołaj, płaskorzeźba, wys. 19.5 cm, 1999 r.

Anioł z księgą - Alfa i Omega. Anioły mają postać stojących adorantów, orantów, aniołów biblijnych np. z Apokalipsy Św. Jana, archaniołów, aniołów z atrybutami (serce, alfa i omega, instrument, łódź, kielich, kwiat, kościół i wiele innych). Znaczenie atrybutów opisane jest w dziale SYMBOLE.
Dominująca forma aniołów to rzeźby pełne, płaskorzeźby, aniołki choinkowe tzw. "patrioci", stojące i wiszące. Są również anioły z napisami np. "Gość w dom, Bóg w dom", "Szczęść Boże" i in. Kilka aniołów, zamiast malowanego, drewnianego serca, ma serce z bursztynu. Anioły są czasami inkrustowane bursztynem i złocone.

anioly-z-atrybutami-plaskorzezby
Anioły z atrybutami, płaskorzeźby.

aniol-z-bursztynowym-sercem-wzor-jamnenski
Anioł z bursztynowym sercem, wzór jamneński.

aniol-bejcowany-z-bursztynowym-sercem
Anioł bejcowany z bursztynowym sercem.

aniol-orant-etapy
Anioł ze zrębka lipowego, polichromowany - etapy powstawania.

aniol-lipowy-z-sercem
Anioł lipowy, gruntowany i malowany, płaskorzeźba, wys. 34 cm, 2009 r.

archaniol-michal-z-mieczem-bursztynowym
Archanioł Michał, inkrustacja bursztynem, wys. 53 cm, 2006 r.

anioly-asysta-matki-Boskiej-z-sercem-orant
Anioły - asysta matki Boskiej, z sercem i orant.

aniol-z-muszla-pielgrzym
Anioł z muszlą - pielgrzym, wys. 23.7 cm, 2004 r.

Anioł płaskorzeźba jesionowa z napisem.
Anioł płaskorzeźba jesionowa z napisem.

Anioł płaskorzeźba topolowa z napisem 1.
Anioł płaskorzeźba topolowa z napisem.

Anioł płaskorzeźba topolowa z napisem 2.
Anioł płaskorzeźba topolowa z napisem 2.

Anioł płaskorzeźba topolowa z napisem 3.
Anioł płaskorzeźba topolowa z napisem 3.

aniolki-choinkowe
Aniołki choinkowe, 8 cm.

aniolki-z-atrybutami
Aniołki "patrioci" i aniołek z szopki bożonarodzeniowej.

anioly-z-sercem-z-muszla
Anioły - z bursztynowym sercem i muszlą, płaskorzeźby, 2004 r.

aniol-zlote-skrzydla
Anioł ze złotymi skrzydłami, 16.5 cm, 2010 r.

aniol-brzozowy
Anioł z drewna brzozowego, płaskorzeźba.

aniol-z-lodzia
Anioł z łodzią, 11.7 cm, 2006 r.

Konik na biegunach-gif Wśród zabawek można znaleźć m.in. huśtawkę, konika na biegunach, karuzelę, pajacyka i ptaszki. Poza tymi ostatnimi są to repliki dawnych zabawek ludowych wykonanych na własne potrzeby w celu sprawdzenia stopnia trudności ich konstrukcji oraz dla zachowania ich od zapomnienia.
Ptaszki, stojące i wiszące, również zalicza się do zabawek. "Bajkowo" malowane bardzo często służą do domowych stroików i do zawieszania na pająkach czy choince. Bardzo popularne wśród dzieci są ptaszki niemalowane, które mogą samodzielnie ozdabiać.

Huśtawka.
Huśtawka.

Huśtawka - detale.
Huśtawka - detale.

Konik na biegunach.
Konik na biegunach.

Konik - zbliżenie.
Konik - zbliżenie.

Ptak na kółkach.
Ptak na kółkach z ruchomymi skrzydłami, 2006 r.

Ptaszki niemalowane, wiszące, 2013 r.
Ptaszki niemalowane, wiszące, 2013 r.

Karuzela
Karuzela, 2006 r.

Ptaszki niemalowane, wiszące, 2013 r.
Pajacyk, 2006 r.

ptaszek-stojacy-2005
Ptaszek stojący, 2005 r.

ptaszek-wiszacy-2009
Ptaszek wiszący, 2009 r.

ptaszki-2010
Ptaszki choinkowe, 2010 r.

ptaszek 1
Ptaszek wiszący (1) - obie strony.

ptaszek 2
Ptaszek wiszący (2) - obie strony.

ptaszek 3
Ptaszki wiszące (3) - obie strony.

ptaszek 4
Ptaszki wiszące (4) - obie strony.

ptaszek 5
Ptaszki wiszące (5) - obie strony.

ptaszek 6
Ptaszki stojące (6) - obie strony.

ptaszek 7
Ptaszki wiszące (7) - obie strony.

ptaszek 8
Ptaszki wiszące (8) - obie strony.

ptaszki 9
Ptaszki stojące (9).

ptaszek 10
Ptaszki stojące (10).

ptaszek 11
Ptaszki stojące (11).

ptaszek 12
Ptaszek stojący (12).

ptaszek 13
Ptaszek stojący (13).

Kurki z masy solnej. Pozostałe prace z masy solnej i papierowej to agnuski (baranki z chorągwią) i kurki (malowane i "surowe"). Kurki
wykonywane są okazjonalnie na Wielkanoc jako drobne dodatki (gratisy) do pisanek owijanych. Kurki i kogutki stanowią również samodzielną dekorację stołu wielkanocnego.
Do pozostałych prac rzeźbiarskich zalicza się również formy snycerskie do wypieku pierników.
Są one opisane w osobnym dziale FORMY.

Wizytówka drewniana, lipowa, 2003 r.
Wizytówka drewniana, lipowa, 19.7x11.5 cm, 2003 r.

agnusek-masa-solna
Agnusek, masa solna, 2002 r.

Foremka snycerska- anioł z choinką.
Foremka snycerska- anioł z choinką.

kurka-z-masy-solnej-surowa
Kurka z masy solnej - surowa.

kurki-z-masy-papierowej
Kurki z masy papierowej, niemalowane.

kurki-masa-solna-malowane
Kurki z masy solnej, malowane.

kurki-schniecie
Kurki z masy solnej, wysychające, 2010 r.

kurki-masa-solna-malowane
Kurki z masy solnej, malowane i lakierowane, 2011 r.

żubr
Żubr wypalany na desce jesionowej - fragment.

Żubr - wypalany na desce.
Reklama żubrówki - wypalana deska jesionowa.

ANIOŁ TOPOLOWY, PŁASKORZEŹBA - ETAPY WYKONYWANIA (Wpis: 14.07.2014 r.)
Anioł z drewna topolowego, podobnie jak inne rzeźby, powstał w kilku etapach. Na początku wybrana została odpowiednia, dobrze wyschnięta, bezsękowa deskę. Następnie narysowano zarys postaci, wycięto, wygładzono, polichromowano (malowano), wprawiono bursztyn (inkrustacja) i pozłocono. Wymiary: wysokość 24.4 cm, szerokość 9.3 cm.
Użyte materiały i narzędzia: drewno, dłuta, nożyk, gumowy młotek, ścisk stolarski, papier ścierny, farby, bursztyn i złota emalia.
O sugestiach dla początkujących rzeźbiarzy, które nasunęły się autorce podczas wykonywania tego anioła - w dziale WARSZTAT w notatce pod nazwą "Tajniki rzeźbienia - wiedza z pierwszej ręki".
anioł topolowy - etapy wykonywania 1
Etapy wykonywania anioła: 1 - rzeźbienie zgrubne twarzy i szczytu skrzydeł, kontrola kierunku włókien (lewa ręka anioła - kierunek "pod włos"); 2 - precyzowanie twarzy, włosów i torsu; 3 - wygładzenie piersi i uformowanie dłoni; 4 - formowanie skrzydeł i pofałdowanie sukni.
anioł topolowy - etapy wykonywania 2
Etapy wykonywania anioła c.d.: 5 - szlifowanie pracy z obu stron i wyżłobienie miejsca na bursztyn; 6 - cechowanie z tyłu (podpis i data), wykonanie otworu do zawieszania; 7 - gruntowanie; 8 - wykończenie (malowanie, wprawienie bursztynu i pozłocenie).

Powrót do poprzedniej strony

Aktualizacja: 14 lipca 2014.

Copyright 2006©2017 Danuta Sroka. All rights reserved.
Kopiowanie i rozpowszechnianie materiałów zawartych na stronie bez wiedzy i zgody właściciela zabronione.